Każdy gracz przed meczem dokładnie sprawdza statystyki dotyczące drużyn lub zawodników. Gdy zobaczysz pięć zwycięstw z rzędu u jednej drużyny i trzy porażki pod rząd u drugiej, nabierasz pewności, na którą ekipę warto postawić zakład. Tymczasem statystyki, które analizujesz tylko powierzchownie, mogą doprowadzić cię do bardzo złych wniosków. W analizie meczów piłki nożnej ważniejsze od samych statystyk jest wiedza o tym, co one właściwie opisują.
Jeszcze kilkanaście lat temu kibic, który chciał przed meczem zrobić analizę drużyn, do dyspozycji miał zaledwie tabelę, ostatnie wyniki spotkań i może kilka dodatkowych, ale wciąż podstawowych, statystyk. Dzisiaj sytuacja jest wręcz odwrotna. Każdy ma dostęp do pogłębionych statystyk, takich jak xG, PPDA, wysokie odbiory, podania progresywne czy kontakty z piłką w polu karnym. Problem polega na tym, aby umiejętnie te statystyki czytać i wyciągać z nich odpowiednie wnioski, które następnie można wykorzystać obstawiając mecze na przykład na przewodnik Sportaza Polska, gdzie dostępne są różne piłkarskie rynki, a także zakłady na żywo.
Przed rozpoczęciem analizy zapamiętaj jedno: statystyki opisują to, co już się wydarzyło. A twoim zadaniem jest zrobić coś innego. Przewidzieć prawdopodobieństwo przyszłych zdarzeń. I właśnie na tej różnicy najłatwiej się pomylić.
Dziesięć strzałów nie zawsze jest lepsze niż pięć
Strzały to często analizowana statystyka. Z pewnością jedna z najbardziej podstawowych statystyk z piłkarskich boisk. Niestety potrafi być bardzo myląca. Wyobraźmy sobie, że jeden zespół oddał 15 strzałów, a drugi tylko cztery, Na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że pierwsza z drużyn miała przewagę i była bliżej strzelenia większej ilości goli. W rzeczywistości może okazać się, że większość strzałów pierwszej drużyny padało z daleka, a druga drużyna miała wszystkie strzały z pola karnego, w tym dwie sytuacje sam na sam. Dwie okazje zostały zamienione na bramki i druga drużyna wygrała 2:0.
Właśnie w tym celu powstała bardziej wnikliwa statystyka: xG - spodziewane gole. Wskaźnik ten określa jakość sytuacji bramkowych, oceniając prawdopodobieństwo zakończenia się sytuacji bramką. Wykorzystuje przy tym analizę historycznych danych. Model Opta wykorzystuje bazę blisko miliona uderzeń i nadaje każdej próbie wartość od 0 do 1. Sytuacja szacowana na 0,10 xG oznacza w uproszczeniu, że około jedna na dziesięć podobnych prób kończy się zdobyciem gola.
Pamiętaj jednak, że na przykład wskaźnik xG w wysokości 2,1 nie oznacza, że w spotkaniu padną dwie bramki. To jedynie prawdopodobieństwo, że tyle goli może paść.
65 procent posiadania piłki może mówić bardzo niewiele
Podobny problem dotyczy posiadania piłki przez drużyny. Jedna drużyna może szanować piłkę i długo ją rozgrywać na własnej połowie, podając ją od obrońców do pomocników i w drugą stronę i przez cały mecz może nie stworzyć żadnej sytuacji bramkowej, ba, może nawet nie oddać ani jednego celnego strzału, a w statystykach wyjdzie, że przez 65% meczu posiadała piłkę. Z kolei druga drużyna grała nisko, licząc na kontrataki i miała zaledwie 35% posiadania. Mimo wszystko dwie kontry zakończyły się golami i wygrała mecz. Dlatego analizując posiadanie piłki, warto zestawiać je z innymi informacjami, na przykład ilością strzałów, liczbą wejść w pole karne czy jakością okazji.
Coraz częściej przy analizowaniu meczów piłkarskich pojawia się PPDA, czyli Passes Allowed per Defensive Action. Opta wskazuje, że jest to liczba podań, na które dana drużyna pozwoliła rywalom poza własną strefą obronną podzielona przez liczbę podejmowanych działań defensywnych. Niższa wartość tego wskaźnika oznacza najczęściej bardziej intensywny pressing.
Ale analiza tej statystyki także może sprawić kłopoty. Niski PPDA mówi przede wszystkim, że zespół często próbuje naciskać przeciwnika. Nie mówi jednak, czy robi to skutecznie. To tym bardziej ważne z jakiego momentu spotkania mamy dane. Jeśli drużyna prowadzi 2:0 może świadomie oddać prowadzenie drugiej stronie i zrezygnować z pressingu. Z kolei przegrywająca drużyna będzie miała więcej strzałów i posiadania, dlatego końcowe statystyki mogą pokazywać jej przewagę, a przez większość meczu obraz gry był zupełnie inny.
Pięć zwycięstw z rzędu? Najpierw sprawdź, w jaki sposób zostały odniesione
Statystyka dotycząca formy obu rywali to chyba najczęściej sprawdzana rubryczka przez kibiców obstawiających zakłady sportowe. Pięć wygranych z rzędu u jednego klubu i trzy porażki pod rząd u drugiej drużyny, automatycznie tworzą nam w głowie obraz zdecydowanego faworyta. Tymczasem cała seria wygranych niewiele mówi o jakości gry.
Dany zespół mógł wygrać te pięć kolejnych spotkań po 1:0. To zaledwie pięć zdobytych bramek. Dodatkowo rywalami mogły być drużyny z dolnej części tabeli, które od początku sezonu są bez formy. Z kolei rywal mógł odnieść trzy porażki z ligowym topem, również po 1:0. Taki obraz sprawia, że obie serie niewiele wnoszą do ich aktualnej potyczki. Ostatnie mecze dają ogólny wgląd w formę drużyny, ale zawsze trzeba je analizować z innymi statystykami, aby uzyskać lepszy obraz gry. Nigdy nie obstawiaj wyników spotkań wyłącznie na podstawie tej statystyki.
Podobnie należy traktować bezpośrednie mecze. Informacja, że jedna drużyna wygrała 4 ostatnie spotkania z drugą, z pozoru może wyglądać poważnie, ale tak naprawdę niewiele wnosi, zwłaszcza jeśli te spotkania rozgrywane były wiele lat temu. Tę statystykę traktuj raczej jako ciekawostkę, a nie twarde dane. Pamiętaj też, że nawet najlepsza analiza nie daje ci pewności, że postawisz dobry zakład. W końcu o wszystkim decyduje kurs. A ten już w całości zależy od bukmachera.
